Praktijkverhaal: Dankzij dit Moonshot komt er nu een Europees circulair windmolenproject

Moonshotproject: bedoeld om een hele sector verder te helpen naar circulariteit.

Om de klimaatdoelen te halen, komen er steeds meer windmolenparken. Wat als die het einde van hun levensduur hebben bereikt? Zijn de vrijkomende materialen dan geschikt voor hergebruik? Typisch een kwestie voor een Moonshotproject, bedoeld om een hele sector verder te helpen naar circulariteit.

Vaak zijn er meerdere (markt)partijen binnen een keten nodig voor een succesvol initiatief. Daarom selecteert het Versnellingshuis Nederland Circulair! jaarlijks vijf projecten, waarbinnen het met ondernemers samenwerkt aan een blijvende verandering op het gebied van circulariteit. Deze doorbraakprojecten heten Moonshots. Het Versnellingshuis is een samenwerking van het ministerie van IenW, VNO-NCW/MKB-Nederland, Het Groene Brein en MVO Nederland. Samen ontsluiten ze een groot netwerk van andere partijen en loketten, waaronder RVO.

Structurele oplossing

Één van die Moonshots is gericht op circulaire windmolenparken. Voor de eerste fase van het Moonshotproject is ECHT Community ingehuurd als procesbegeleider, een bureau dat als doel heeft de energietransitie te versnellen. Projectdirecteur Erwin Coolen geeft aan dat windmolens  zo’n 30 jaar meegaan. Sommige onderdelen, zoals de turbinebladen – de wieken – belanden nog regelmatig bij het afval. Dat gaat in tegen de circulaire gedachte, die uitgaat van hergebruik van grondstoffen.

Een ander probleem is dat bij het afbreken van windmolenparken  gronstoffen verloren gaan waar je niet zonder kunt. Coolen: “Dat zijn bijvoorbeeld moeilijk verkrijgbare en dus dure metalen als Neodymium. Nu er vanwege de klimaatdoelen steeds meer windmolenparken komen, is het zaak om een blijvende circulaire oplossing te bedenken die ook nog eens rendabel is.”  Daarom is het Uitvoeringsprogramma Circulaire Maakindustrie ook samen met het Versnellingshuis de initiator van dit Moonshot project.

Circulair ontwerpen

ECHT Community kreeg van de opdracht om met alle bedrijven in de keten een ketensamenwerking op te starten die als doel had een gezonde economische businesscase te ontwikkelen voor een circulair windmolenpark. De eerste fase van het Moonshot-project is het eerste kwartaal van 2021 afgerond. “Stap één was alle neuzen dezelfde kant opkrijgen. We hebben online evenementen georganiseerd met meer dan honderd partijen, zoals windturbinefabrikanten, aannemers van windparken op zee, energiebedrijven, kennisinstellingen en overheden”, zegt projectmanager Maarten Lobregt van Echt Community.

Politiek netwerk

Een van de belangrijkste resultaten van de Moonshot, was voorbereiding op fase 2, een opschaling van het aanpak naar Europees niveau. ECHT Community heeft daarbij veel voordeel gehad van het internationale politieke netwerk van de betrokken kwartiermaker vanuit het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat via het Uitvoeringsprogramma Circulaire Maakindustrie.

Coolen: “Zonder die intensieve samenwerking waren we nooit op dit punt gekomen”

De projectdirecteur is vol vertrouwen over de toekomst en de benodigde samenwerking tussen de bedrijven onderling. De stip op de horizon is minimaal 1 testfabriek in een Nederlandse haven voor de recycling van materialen afkomstig van windmolenparken. “Ik ben ervan overtuigd dat we dit doel voor 2030 kunnen realiseren.”

Nieuwe Moonshots

Heb jij ook een circulaire vraag of initiatief? Hier vind je alle informatie over Moonshots – en hoe je deze indient.