Nederlands circulair bouwconcept helpt bij verstedelijking in opkomende economieën

.

Met een flink stijgende verstedelijking en klimaatverandering zijn goede, stevige en snel te bouwen woningen in Afrika, Zuidoost-Azië en Zuid-Amerika zeer bruikbaar. Als dat bouwen ook nog eens gebeurt met regionaal geoogst hout en door lokale bouwpartners, dan vindt een dergelijk concept daar steeds makkelijker gehoor. Het Nederlandse Easy Housing timmert met dit circulaire concept hard aan de weg in deze regio’s. Het eerste huis is inmiddels gebouwd in Mozambique en nog dit jaar volgen er meer. Directeur Wolf Bierens vertelt over hoe hij de woningmarkt van deze opkomende economieën bestormt.

Easy Housing is door Wolf Bierens als concept opgezet vanuit het bedrijf Sustainer, dat hij samen met enkele anderen 8 jaar geleden opstartte.“Dat bedrijf hebben we opgezet om modulaire, duurzame houtbouw in Nederland en West-Europa op te zetten. Ik wil dit ook realiseren in opkomende economieën, mede vanwege de steeds verdergaande urbanisatie en verstedelijking in deze landen. Hierdoor zijn daar meer woningen nodig rondom steden. Om aan deze groeiende vraag naar betaalbare huisvesting te voldoen, ben ik 2 jaar geleden begonnen met het bedenken van een schaalbaar concept van duurzame en circulaire woningen voor in opkomende economieën.”

Supply chain opzetten

Dankzij contacten in Mozambique is Bierens in dit deel van Afrika gestart. Niet geheel toevallig, want nu al woont in Mozambique 77 procent van de bevolking in sloppenwijken en zijn er zeker 2 miljoen extra woningen nodig. Daarnaast zijn de woningen van Easy Housing goed bestand tegen orkanen en overstromingen. Bierens: “Dat is iets waar Mozambique – maar ook veel meer landen in Afrika, Zuidoost-Azië en Zuid-Amerika – al mee te maken hebben. En door de klimaatverandering wordt het alleen maar meer.”

Bij het concept van Easy Housing gaat het om houten woningen die binnen 8 weken neergezet kunnen worden voor circa 12.000 dollar. “Dat is binnen de bandbreedte van 10.000 tot 15.000 dollar, die in dergelijke landen voor dit soort woningen wordt aangehouden”, legt Bierens uit. “Het concept is een bouwsysteem, dat voor een- of tweelaagswoningen gebruikt kan worden. Wij zorgen voor het ontwerp, de bouwtekeningen en technische documenten van de huizen. Ook zetten we de supply chain voor materialen in deze landen op, zoals met de lokale leveranciers van FSC-gecertificeerd hout. Dat stemmen we af met eveneens lokale bouwpartners voor de uitvoering. Want het is echt de bedoeling dat mensen uit de betreffende landen zelf gaan bouwen.”

Lokale partners

Zo werkt Bierens voor het eerste project in Beira, een grote stad aan de kust van Mozambique, met Casa Real. “Dat is een toonaangevend Mozambikaans woningbouwbedrijf, dat zich richt op het leveren van kwalitatieve, betaalbare en duurzame huisvesting voor gezinnen met lage en middeninkomens. Ze hebben veel ervaring en kennen de lokale markt goed, waardoor ze een cruciale partner zijn voor ons.”

Een andere belangrijke partner is Empowa. Dit bedrijf is gespecialiseerd in het aanbieden van financieringssystemen met behulp van blockchaintechnologie, met name gericht op het financieren van huisvesting. “Samen met Empowa werken we aan innovatieve financieringsinstrumenten, zoals CO2-compensatie en non-fungible tokens. Dankzij de netwerk- en blockchainexpertise van Empowa hebben we financiering gekregen voor het pilotproject in Beira door de Cardano-gemeenschap”, vertelt Bierens.

Op het gebied van financiering is Bierens ook in Nederland geholpen, dankzij Het Versnellingshuis en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). “Zo organiseerde RVO in mei 2021 de Africa Business Week, waaraan veel landen deelnamen waar we interesse in hebben. Ook hebben wij via RVO een subsidie gekregen vanuit de DHI-regeling [de subsidieregeling voor Demonstratieprojecten, haalbaarheidsstudies en investeringsvoorbereidingsprojecten, red.]. Hiermee zijn de overheadkosten voor deze eerste pilot in Mozambique gedekt.”

Plannen voor Uganda en Ghana

In Beira is het eerste huis net voor de kerst opgeleverd. De vergunningsprocedures en de bouw verliepen voorspoedig, wat in een land als Mozambique niet vanzelfsprekend is. Bierens: “Voldoen aan de lokale regelgeving valt op het gebied van woningbouw wel mee; zeker in vergelijking met Nederland en West-Europa. Het Nederlandse Bouwbesluit is bijvoorbeeld een van de strengste ter wereld, maar in Mozambique is de regelgeving minder streng.” Dankzij deze snelle besluitvorming verwacht hij dat in de loop van 2022 in het land meer van dergelijke bouwprojecten volgen. “Daarvoor gaan we zelfs een landenteam als dochterbedrijf opzetten in Mozambique, waardoor we sneller en makkelijker kunnen schakelen.”

Verder hebben Bierens en zijn compagnon plannen voor Uganda en Ghana. “Ook hier is behoefte aan dergelijke betaalbare woningen. De eerste contacten leggen we heel eenvoudig via LinkedIn. Dat kan met particulieren zijn, maar ook met bouwbedrijven. Daarna gaan we uitgebreider in gesprek om onder andere bouwpartners te zoeken en de supply chain op te zetten. Nog dit jaar willen we hier met bouwpartners aan de slag.”

Klimaatverandering

De blik is daarnaast gericht op landen die veel te maken hebben met de gevolgen van klimaatverandering. Dan gaat het volgens Bierens met name om landen met veel tropische stormen en orkanen, waarbij overstromingen voor grote huisvestingsproblemen zorgen. “Mijn compagnon heeft goede contacten in Bangladesh en we hebben ook contact gezocht met partners in de Filipijnen. Het voordeel van dit bouwconcept is dat de woningen gemakkelijk op paalfundering gebouwd kunnen worden. Ze staan dan ook hoger dan het maaiveld, zodat ze beschermd zijn bij overstromingen.”

In het algemeen krijgen landen steeds meer te maken met overstromingen en orkanen. “Onze woningen zijn constructief doorberekend en ontwikkeld om windstoten van 260 kilometer per uur aan te kunnen; orkanen van categorie 4 dus. Dat maakt dat deze woningen komende decennia in een flinke behoefte blijven voorzien”, aldus Bierens.

Dit artikel is geschreven door Harmen Weijer.